INFOLINIA: +48 (42) 298 55 55

Uszkodzenia narządu słuchu mogą nastąpić w wyniku chorób, urazów mechanicznych lub akustycznych. Utrata słuchu może być całkowita, częściowa, stała lub tymczasowa. W profilaktyce głuchoty zalecane jest unikanie w życiu codziennym ekspozycji na hałas.

Hałas cywilizacyjny jest obecnie jednym z największych zagrożeń dla zdrowego funkcjonowania człowieka. W artykule opublikowanym w czasopiśmie „The Lancet” naukowcy z Perelman School of Medicine utożsamili jego wpływ z działaniem niebezpiecznych toksyn, które zanieczyszczają środowisko.

Urazy akustyczne słuchu

Uraz akustyczny jest odbiorczym uszkodzeniem słuchu, którego przyczyną jest hałas. W wyniku oddziaływania dźwięku o natężeniu przekraczającym 130 dB (np. wybuch petardy, wystrzał z broni palnej) może dojść do ostrego urazu akustycznego na skutek uszkodzenia narządu Cortiego. Najczęściej towarzyszą mu takie objawy, jak nagła głuchota, ból i szumy uszne, może wystąpić także krwawienie z ucha. Statystyki otolaryngologiczne wskazują jednak, iż „uraz akustyczny jest najczęstszą chorobą zawodową w Polsce. Przewlekły uraz akustyczny występuje znacznie częściej niż ostry”. Jego objawami są:

  • stopniowy niedosłuch, najczęściej obustronny,
  • szumy uszne,
  • bóle głowy i uszu,
  • problemy z koncentracją.

Przyczynami przewlekłego urazu akustycznego jest trwała ekspozycja na hałas, który przekracza 80 dB. Warunki takie często panują w zakładach przemysłowych. Wrażliwość narządu słuchu na głośne dźwięki ma charakter osobniczy – jako pierwszy fenomen ten odkrył Fosbroke w 1830 r. Zależy ona m.in. od uwarunkowań genetycznych, ogólnej kondycji organizmu, stylu życia, a także występowania współistniejących chorób narządu słuchu.

Choroby narządu słuchu

Do uszkodzenia narządu słuchu może dojść również na skutek stanów zapalnych w uchu środkowym. Dr hab. Ireneusz Bielecki z Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka w Katowicach zauważa, że u dzieci w wieku przedszkolnym jedną z najczęstszych przyczyn uszkodzenia słuchu jest wysiękowe zapalenie ucha środkowego związane z nieprawidłową czynnością trąbki słuchowej. Trwałe uszkodzenie słuchu mogą wystąpić również na skutek:

  • ostrej infekcji wirusowej lub bakteryjnej,
  • ostrego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych,
  • boreliozy,
  • półpaścia,
  • zapalenia ślinianek przyusznych o podłożu epidemiologicznym,
  • chorób autoimmunologicznych,
  • zaburzeń hematologicznych,
  • nowotworów nerwu słuchowego.

Inne przyczyny uszkodzenia słuchu

Do trwałego lub przejściowego zaburzenia funkcji narządu słuchu może dojść również w wyniku urazów ucha lub głowy. Najczęściej upośledzenie słuchowe powiązane jest z uszkodzeniem kości skroniowej oraz silnym wstrząśnieniem mózgu prowadzącym do uszkodzenia ślimaka usznego. Podczas nurkowania na dużych głębokościach może dojść do barotraumy czy urazów ciśnieniowych słuchu. Niebezpieczne dla słuchu są także leki ototoksyczne stosowane w leczeniu ostrych infekcji organizmu.

Eksperci są zgodni co do tego, że we współczesnym świecie dominującym zagrożeniem dla sprawnego funkcjonowania słuchu jest hałas. Używanie ochronników słuchu, które mogłyby uchronić pracowników przemysłu od uszkodzenia narządu słuchu, wciąż jest mało popularne.

Bibliografia:

  1. Hałas przyczyną uszkodzeń słuchu u dzieci, „Medycyna Praktyczna”, [online:] https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/aktualnosci/163331,halas-przyczyna-uszkodzen-sluchu-u-dzieci, dostęp 28.06.2019.
  2. Nowak J., Bilski B., Czynniki modyfikujące podatność na uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem, Medycyna Pracy 2003; 54 (1): 81-86.
  3. Sułkowski W.J., Industrial noise pollution and hearing impairment, National Library of Medicine, Washington D.C. 1980.
  4. Zagor M., Czarnecka P., Janoska-Jaździk M., Urazy akustyczne, „Medycyna Praktyczna”, [online:] https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/110217,urazy-akustyczne, dostęp 28.06.2019.